Aktualności

Zasady rehabilitacji po endoprotezie biodra

Czym jest endoproteza biodra?

Endoprotezoplastyka stawu biodrowego, czyli wszczepienie protezy biodra, należy do jednych z najczęściej wykonywanych zabiegów chirurgicznych w Polsce. Zabieg ten stosuje się u pacjentów, którzy ze względu na postępujący proces zwyrodnieniowy, obejmujący stawy całego ciała potrzebują zastosowania specjalistycznej protezy. Do pojawienia się zwyrodnień dochodzi w przypadku osób, u których zdolności amortyzujące tkanki łącznej ulegają wraz z wiekiem pogorszeniu. Ten rodzaj komórek ciała zapewnia odpowiedni ślizg i przesuwanie się struktur kostnych względem siebie. Z tego powodu, w przypadku zdrowego stawu nie dochodzi do tarcia kości o pozostałe struktury i jest to warunkowane właśnie obecnością tkanki łącznej w stawach. Jeśli dojdzie do jej uszkodzenia lub chrząstka straci swoją funkcję, to przesuwanie kości względem siebie (w przypadku biodra: głowy kości udowej i panewki stawu biodrowego), powoduje ich niszczenie. Zabieg endoprotezoplastyki biodra jest najbardziej powszechny, ponieważ w stawach biodrowych dochodzi do największych sił docisku osiowego, co przyspiesza proces powstawania zwyrodnień. Wynika to z budowy anatomicznej stawu i rozkładu ciężaru ciała na poszczególne struktury organizmu.

Kiedy stosować fizjoterapię?

Definicja rehabilitacji mówi o powrocie do pełni sprawności, czyli stanu wyjściowego sprzed zabiegu. W celu osiągnięcia takiego efektu, fizjoterapia powinna być zastosowana zarówno przed, jak i po operacji. Definicja rehabilitacji obejmuje wszystkie działania, które ukierunkowane są na polepszeniu aktywności ruchowej pacjenta. Rehabilitacja po endoprotezie biodra, powinna opierać się na odzyskaniu funkcji struktur i tkanek miękkich, uszkodzonych podczas zabiegu oraz osiągnięciu zakresów ruchu w stawach, niezbędnych do codziennej aktywności. Wzmacnianie i aktywizacja struktur, znajdujących się w pobliżu okolicy zabiegowej, powinna zatem odbywać przed całym zabiegiem.

Rehabilitację po operacji, można stosować już w pierwszej dobie po zabiegu. Ćwiczenia izometryczne oraz ruch do granicy bólu pozwalają na rozpoczęcie działań zmierzających do powrotu do pełnej aktywności niemal od razu.

Ćwiczenia stosowane w rehabilitacji po zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego obejmują:

·        ćwiczenia wzmacniające

·        ćwiczenia izometryczne

·        trening równoważny

Jak długo trwa rehabilitacja po endoprotezie stawu biodrowego?

Fizjoterapia i rehabilitacja, stosowana w przypadku pacjentów po endoprotezoplastyce stawu biodrowego to ćwiczenia czynne, obejmujące głównie zgięcie i odwodzenie w stawie biodrowym. Z czasem dodawane obciążenie, pozwala na wzmocnienie siły mięśniowej na tyle, by ruch i samodzielne poruszanie się nie sprawiało żadnych problemów. Jednym z ostatnich etapów rehabilitacji jest nauka chodu po wszczepieniu protezy biodra. Pacjent uczy się wtedy równomiernego obciążania kończyn, przenoszenia ciężaru ciała i polepsza płynność całego cyklu chodu. Nauka chodu po wszczepieniu protezy biodra to długotrwały i mozolny proces, lecz niezbędny do osiągnięcia pełni sprawności. Ciężko jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, jak długo trwa rehabilitacja po endoprotezie stawu biodrowego. Wiele zależy od odczuć samego pacjenta. Jeśli ból ustąpi do kilku dni po operacji, będzie można przejść do następnego etapu powrotu do sprawności. Czasami zdarza się, że ból uniemożliwia rehabilitację i spowalnia cały proces. Ważne jest zaangażowanie pacjenta, gdyż odpowiednie nastawienie do fizjoterapii pozwala osiągnąć wymierne efekty całego działania terapeutycznego. Odpowiedź na pytanie jak długo trwa rehabilitacja po endoprotezie stawu biodrowego, zna najlepiej sam pacjent, ponieważ to właśnie od niego zależy najwięcej.

Postępowanie po wyjściu ze szpitala

Rehabilitacja po endoprotezie biodra nie powinna skończyć się w momencie opuszczenia murów szpitala. Pacjent musi pamiętać o unikaniu ruchu przywodzenia kończyny dolnej, gdyż często prowadzi to do zwichnięcia świeżo wstawionej protezy, co naraża nie tylko na dolegliwości bólowe ale i niezbędną wizytę u lekarza. Osoba po zabiegu, powinna samodzielnie kontynuować rehabilitację po endoprotezie biodra w domu. Ćwiczenia wzmacniające, siłowe, równoważne i nauka chodu po wszczepieniu protezy biodra pozwolą mu osiągnąć końcowy wynik,  który pozwoli na jeszcze skuteczniejsze funkcjonowanie po zabiegu, niż przed założeniem endoprotezy stawu biodrowego. Rehabilitacja po endoprotezie biodra w domu pozwala utrzymać efekty, uzyskane podczas terapii w szpitalu. Często u tych pacjentów występuje strach przed pełnym obciążaniem operowanej kończyny. Wynika on najczęściej z bólu, który kojarzy się pacjentowi z tym ruchem. Prowadzi to też do upadków, gdyż zabiegom tym poddawane są najczęściej osoby po 60 roku życia. Poślizgnięcia czy potknięcia są zatem szczególnie niebezpieczne u takich osób. Rehabilitacja po endoprotezie biodra w domu powinna być kontynuowana od razu, gdyż w przeciwnym przypadku powrót do zdrowia okaże się dłuższy i bardziej bolesny.

Definicja rehabilitacji mówi o odzyskaniu pełnej funkcji, sprzed wydarzenia lub wypadku, lecz w przypadku endoprotezoplastyki stawu biodrowego, czasami sprawność po zabiegu może nawet wzrosnąć.

 

Artykuł powstał we współpracy z portalami: http://www.zyjzdrowiej.pl/ i https://www.zdrowy-styl-zycia.pl/

Źródło: "Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja" Wiktor Dega